Cypress
Kỷ nguyên trợ cấp của Polkadot đang dần khép lại.
Những dự án chiến thắng tiếp theo sẽ không phải là những dự án hỗ trợ mọi token parachain chỉ vì chúng thuộc cùng một hệ sinh thái.
Họ sẽ phải trả lời một câu hỏi khó hơn nhiều:
Bạn có thể xây dựng một business thực sự không?
Đó là lý do tôi cho rằng Hydration có thể trở thành một trong những ví dụ rõ nhất cho quá trình Polkadot chuyển từ tư duy “ecosystem-first” sang “business-first”.
Thanh khoản chính là vốn
Trong nhiều năm, các dự án Polkadot thường được đánh giá dựa trên mức độ đóng góp cho hệ sinh thái:
Họ tích hợp bao nhiêu parachain?
Hỗ trợ bao nhiêu token trong hệ?
Xây bao nhiêu hạ tầng cho các dự án khác?
Nhưng thanh khoản chính là vốn.
Nếu một tài sản tạo ra rất ít volume, ít người dùng và ít doanh thu, thì việc liên tục dành thanh khoản và nguồn lực kỹ thuật cho nó ngày càng khó có thể biện minh về mặt kinh doanh.
Một giao thức DeFi bền vững cuối cùng cũng phải tập trung vốn vào nơi thực sự có hoạt động kinh tế.
Với Hydration, điều đó ngày càng có nghĩa là tập trung vào những tài sản mạnh và những primitive tài chính có giá trị, thay vì mãi đóng vai trò trợ cấp thanh khoản cho toàn bộ hệ sinh thái parachain.
1. Canonical assets là một lợi thế cạnh tranh rất lớn
Hydration có khả năng tiếp cận tương đối trực tiếp với ba tài sản cực kỳ quan trọng:
DOT, USDT và USDC.
DOT là tài sản kinh tế cốt lõi của Polkadot.
USDT và USDC là hạ tầng nền tảng cho giao dịch, lending, borrowing, liquidity và settlement.
Polkadot cung cấp cho Hydration một con đường tương đối trực tiếp tới các tài sản này thông qua kiến trúc cross-chain của chính hệ thống, thay vì buộc mọi thứ phải tồn tại dưới dạng token wrapped thông qua các bridge rời rạc.
Điều đó không có nghĩa Hydration hoàn toàn không có bridge risk.
Các tài sản bên ngoài hệ như ETH hay các biến thể BTC vẫn có thể phụ thuộc vào hạ tầng bridge.
Nhưng chính điều đó càng làm cho quyết định tập trung thanh khoản trước hết vào những tài sản an toàn và có ý nghĩa chiến lược nhất trở nên hợp lý hơn.
Canonical Assets: DOT + USDT + USDC
Với một giao thức tài chính, những tài sản settlement đáng tin cậy có giá trị hơn rất nhiều so với một danh sách dài các token hệ sinh thái có nhu cầu thấp.
2. Một chain chuyên biệt tạo ra lợi thế về execution
Hydration không chỉ là một tập hợp smart contract được triển khai trên một L1 hay L2 dùng chung.
Nó kiểm soát một môi trường execution chuyên biệt.
Điều đó cho phép swap, liquidity, lending, collateral management, oracle logic, fee và liquidation được thiết kế như các thành phần của cùng một hệ thống tài chính tích hợp.
Liquidation có lẽ là ví dụ rõ nhất.
Trong một lending protocol, liquidation không đơn giản chỉ là một giao dịch khác.
Khi giá trị tài sản thế chấp giảm mạnh, liquidation giúp bảo vệ hệ thống khỏi tích lũy bad debt.
Vì Hydration kiểm soát runtime và các quy tắc thực thi block của riêng mình, các giao dịch liquidation có thể được ưu tiên ở cấp protocol.
Execution Advantage: ưu tiên liquidation ở cấp chain.
Điều này quan trọng nhất trong những thời điểm thị trường biến động cực mạnh.
Trên một blockchain đa dụng, các giao dịch liquidation có thể phải cạnh tranh blockspace với memecoin trading, arbitrage bot, NFT và hàng nghìn smart contract không liên quan khác.
Và trớ trêu là thời điểm liquidation trở nên cấp thiết nhất thường cũng chính là lúc blockspace bị tắc nghẽn nhất.
Một financial chain chuyên biệt có thể lựa chọn khác:
Khi khả năng thanh toán của protocol gặp rủi ro, các giao dịch quản trị rủi ro có thể được đưa lên đầu hàng.
Đây không chỉ là UX tốt hơn.
Đó là quản trị rủi ro được nhúng trực tiếp vào execution layer.
Đây là một trong những lý do mạnh nhất cho thấy việc Hydration tiếp tục duy trì appchain/parachain riêng vẫn có thể là một lợi thế, thay vì trở thành gánh nặng của quá khứ.
3. HOLLAR mở ra một credit loop
Phần thú vị nhất của Hydration trong tương lai có thể còn lớn hơn cả DEX.
Đó có thể là credit.
Hãy hình dung DOT được gửi vào làm collateral để vay HOLLAR.
Điều này mở ra một vòng hoạt động kinh tế:
DOT → collateral → HOLLAR → swap → liquidity → leverage → repayment → arbitrage → liquidation
Một đơn vị DOT lúc này có thể hỗ trợ nhiều hoạt động kinh tế hơn rất nhiều so với chỉ một giao dịch spot.
Đây chính là lý do HOLLAR có ý nghĩa chiến lược.
Nhưng cần phân biệt rõ:
HOLLAR mở ra credit loop. Nó chưa chứng minh rằng credit loop đó sẽ trở thành một thị trường vốn lớn.
Điều đó còn phụ thuộc vào:
nhu cầu vay, độ sâu thanh khoản, độ ổn định peg, chất lượng collateral và liệu những hoạt động phát sinh có tạo ra doanh thu bền vững cho protocol hay không.
Nếu những điều kiện này hình thành, Hydration có thể chuyển từ một DEX thuần túy sang một thị trường vốn on-chain xoay quanh DOT, stablecoin và credit.
Đó là một mô hình kinh doanh mạnh hơn nhiều so với việc duy trì hàng chục pool token có volume thấp.
4. Hub, Hydration và EVM có thể đóng những vai trò khác nhau
Một Polkadot Hub mạnh hơn không nhất thiết khiến Hydration trở nên thừa thãi.
Vai trò của chúng có thể bổ sung cho nhau.
Polkadot Hub = cổng vào
Hydration = liquidity, credit và specialized execution
EVM = distribution
Trong tương lai, người dùng có thể giữ tài sản trên Hub, nhấn Swap hoặc Borrow và hoàn toàn không quan tâm execution thực sự diễn ra ở đâu.
XCM có thể xử lý việc di chuyển tài sản và instruction ở phía sau.
Đồng thời, việc Hydration đầu tư vào EVM compatibility, HDX ERC-20, RPC infrastructure và hỗ trợ ví EVM có thể mở financial engine này cho những người dùng không bao giờ trở thành người dùng Polkadot theo cách truyền thống.
Từ đó hình thành một kiến trúc khá thú vị:
Polkadot
Security, settlement và canonical assets.
Hydration
Liquidity, lending, credit và specialized execution.
EVM
Distribution, ví quen thuộc và khả năng tiếp cận một thị trường crypto lớn hơn nhiều.
Điểm quan trọng là Hydration không nhất thiết phải lựa chọn giữa Polkadot và EVM.
Nó có thể dùng Polkadot làm hạ tầng, đồng thời dùng EVM như một kênh phân phối.
Điều gì có thể khiến thesis này thất bại?
Vẫn có những failure mode rất thực tế.
Polkadot Hub có thể tự hấp thụ nhiều hoạt động tài chính hơn dự kiến, làm giảm nhu cầu đối với specialized execution ở nơi khác.
HOLLAR phải cạnh tranh sự chú ý với USDT và USDC, vốn đã có thanh khoản và niềm tin người dùng rất lớn.
Hydration có thể thống trị trong Polkadot nhưng Polkadot DeFi vẫn quá nhỏ để tạo nên một protocol có tầm vóc toàn cầu.
Và một số lợi thế của appchain chuyên biệt có thể dần bớt độc đáo nếu các general-purpose chain cải thiện blockspace market, transaction ordering và application-specific execution.
Quan trọng nhất, HOLLAR phải chứng minh được nhu cầu bền vững, chứ không chỉ hoạt động tốt về mặt kỹ thuật.
Và hạ tầng EVM phải mang lại người dùng thật và volume thật, chứ không chỉ là compatibility.
Đó đều là những rủi ro đáng kể.
Còn HDX thì sao?
Đây mới là câu hỏi quan trọng nếu thesis này nói về token, chứ không chỉ về protocol.
Một sản phẩm thành công không tự động tạo ra một token thành công.
Product-market fit và token value capture là hai chuyện khác nhau.
Ngay cả khi Hydration tạo ra nhiều trading volume, nhu cầu vay và doanh thu protocol hơn, holder HDX vẫn phải đặt câu hỏi:
Bao nhiêu giá trị kinh tế trong số đó cuối cùng thực sự được chuyển thành giá trị cho HDX?
Governance utility và incentive đơn thuần là chưa đủ để bảo đảm giá trị token tăng trong dài hạn.
Vì vậy thesis mạnh hơn cho HDX không chỉ phụ thuộc vào việc Hydration trở thành một business tài chính thành công, mà còn phụ thuộc vào việc tokenomics ngày càng kết nối thành công của protocol với nhu cầu, sự khan hiếm hoặc lợi ích kinh tế dành cho HDX.
Đây là phần tôi sẽ tiếp tục theo dõi rất sát.
Quan điểm của tôi với tư cách TienCypress
Tôi đã theo dõi Polkadot đủ lâu để hiểu rằng công nghệ tốt không bảo đảm giá token tăng.
Một team làm việc chăm chỉ cũng không được bảo đảm thành công.
Và thị trường không nợ bất kỳ dự án nào một kết quả tốt.
Vì vậy thesis của tôi không phải là:
“HDX đã giảm giá, nên nó nhất định phải tăng trở lại.”
Thesis của tôi nằm ở cấu trúc.
Hydration có bốn mảnh ghép đang khớp với nhau một cách rất đáng chú ý:
Canonical Assets
DOT, USDT và USDC.
Execution Advantage
Quản trị rủi ro tài chính ở cấp protocol.
Credit Loop
HOLLAR có thể làm tăng lượng hoạt động kinh tế được tạo ra từ cùng một lượng collateral.
Distribution Layer
EVM có thể đưa người dùng bên ngoài vào một financial engine chuyên biệt được xây trên Polkadot.
Nếu Hydration duy trì được volume đáng kể quanh DOT và stablecoin, mở rộng HOLLAR mà vẫn giữ peg ổn định, biến EVM thành tăng trưởng người dùng thật và đồng thời cải thiện value capture cho HDX, thì tôi tin HDX có tiềm năng trở thành một trường hợp thành công lớn.
Không phải vì nó từng có giá cao hơn.
Mà vì kiến trúc kinh doanh phía dưới có thể thực sự trở nên có giá trị.
Và nếu Hydration thành công, ý nghĩa của nó có thể còn lớn hơn cả một token thành công.
Nó có thể trở thành hình mẫu cho một thế hệ dự án Polkadot mới:
Xây sản phẩm thực.
Tạo doanh thu thực.
Sử dụng Polkadot ở những nơi Polkadot thực sự mang lại lợi thế cạnh tranh.
Tiếp cận người dùng bên ngoài Polkadot.
Và tự chịu trách nhiệm về sự tồn tại kinh tế của chính mình.
Câu hỏi thú vị nhất vì vậy không còn là:
“Hydration có còn là một parachain Polkadot hay không?”
Mà là:
Liệu một dự án sinh ra trong Polkadot có thể sử dụng hạ tầng Polkadot để xây dựng một business DeFi có khả năng cạnh tranh bên ngoài Polkadot hay không?
Quan điểm của tôi là Hydration hiện là một trong những ứng viên mạnh nhất có thể chứng minh rằng điều đó hoàn toàn khả thi.
— TienCypress